Genç kızlar ve delikanlılar evlilik
çağlarına geldiklerinde; Bu düşüncelerini Annelerine açarlar. Anne,
babayla görüştükten sonra, uygun kararı vermeye çalışırlar. Genelde
annenin eve getirilecek gelin hakkında ön bilgisi olur.
Kırıkkale'de evlenecek genç kızın ve ya oğlanın özel bir
davranışı dikkati çekmez. Ancak, gencin davranışları, psikolojik
özellilleri bu isteğin sezilmesini sağlar.Sitem ve istek dolu manilerde
görüldüğü olur.
Hey hızara hızara
Dalda kiraz kızara
Ana benim
çağım geldi
Durma bana kız ara
Veya
Ak saman sarı
saman
Aman dostlarım aman
Eller düğün ediyor
Bizim düğün ne
zaman
Beğenilen ve istenilen genç kız için özel
hazırlıklar yapıldıktan sonra "Görücü" gidilir. Bu ilk gidişte tanıma ve
misafirlik ön
plandadır.
Töremize göre görücü gelinen aile ağırlanır, ikramda bulunulur.İkinci
gidişte konuyu açarlar belli etmeye çalışırlar. Bu görüşmelerde kız ailesi
tarafından "Allah yazdıysa olur" görüşü belirtilir. Bu temenninin altında
olabilirlik sezgisi yatar. Daha sonra delikanlının ailesi, akraba ve dost
çevresi, kız evine dünürcü gider. Ailenin ileri gelenlerinden biri
"Allahın Emri Peygamberin Kavlince kızı oğluna ister." Buna söz kesme
denir. Kız ailesinin kabul etmesiyle, kızın başına "yağlık bağlanır "
Tatlı ve şerbet ikram edilir. Daha sonraki günlerde altın, takı ve nişan
giyeceği ile ilşgili alış veriş yapılır. "Nişanlı" kalma süresi içerisinde
kız ve oğlanbirbirlrini daha yakından tanıma imkanı bulur.
 Kırıkkale il merkezinde ve
köylerde düğünler genelde Cuma günü CumaNamazından sonra başlar. Camiden
çıkan cemaat, imam ve diğer davetliler "BayrakYemeği" diye adlandırılan
yemeği yerler. Daha sonra uzun bir sırığa takılmış. Türk Bayrağı üzerinde
ayna ve elma olduğu halde Erkek evinin çatısına veya balkona dikilir. Bu
işlemler dua eşliğinde yapılır. "Bayrak kaldırma" düğün başlangıcı
olduğundan, halkımızca kutsal sayılır.Anadoluda
geçerli olan "Yas Alma"
töreni Kırıkkale'de de uygulanır. Köyde veya mahallede düğünün başlayacağı
sırada cenazesi olan aileden izin alınır.Davul ve zurna ondan sonra
çalmaya başlar.
Şehir merkezinde
dostlra davetiye verilirken , akrabalara "okuntu" dağıtılmaktadır.
Köylerde bastırılmış davetiyeden ziyade "okuntu"dağıtılır.Düğünden bir
hafta önce kız evinde "Çehiz Eşyası Sergisi" açılır. Kızın yaptığı el
emeği,göz nuru eserler hafta boyunca sergilenir.Konu komşu , akraba eş ve
dostların getirdiği hediyeler de yine bu sergide
sergilenir.
Cuma günü bayrak
kaldırıldıktan sonra genelde düğün evine akrabalar gelir. Bunlar gelirken
, hediye getirirler.Köylerde bu koyun,koç olabildiği gibi,şehirde ev
eşyası biçiminde görülür.Düğüne gelenler bilhassa köylerde üç el silah
sıkar; karşılayan düğün sahibi de karşılık verir.Davul zurna eşliğinde
davetliler karşılanır.Davetliye saygı, sevgi ve yemek ikramında
bulunulur.Düğün kahyası veya düğün sahibi tarafından
uğurlanır.
Burada "Düğün Sofrası"
geleneği üzerinde durmakta yarar vardır.Anadolu düğünleri için bu çok
önemlidir.Türk düğün sofraları bereketin,.bolluğun ve cömertliğin işareti
sayılır.Çorba , fasulye , patlıcan , etli pilav , yoğurt , baklava tatlısı
, salata gibi yemekve tatlılar davetlilere ikram
edilir.
"Kız Kınası" yine önemli
yemekelerimizdendir.Oğlan evi (Genelde cumartesi günü) davul zurna
eşliğinde "Kına Yakma" töreni düzenler.Büyük bir tepsi içine
çeşitli
çerezler ve geline getirilen çeşitli hediyeler bulunulur.Kına
alayı eşliğinde,kız evinde yapılan bu törende ;düğün sahiplerince seçilen
baynlardan birisi gelin adayına kınasını yakar.Bu sırada kızı ağlatmak
için de kınaa türküsü söylenir
.
Kına Türküsü
Bismillah
diyelim kınaya
Çağırın gelin anaya
Yan yana ağlaya
Al yeşil
kınan kutlu olsun
Orada dirildiğin tatlı olsun
Elmii soktum astara
Elimi kesti testere
Mevlam şirinlik göstere
Al yeşil kınan kutlu olsun
Orada dirliğin tatlı
olsun
Asvap yuduğum taşlar
Gölgelendi ağaçlar
Misafirolan
gardaşlar
Al yeşil kınan kutlu olsun
Orada dirliğin tatlı
olsun
Ana hamama vardın mı?
Yunduğum yeri gördün mü?
Ana
kadrimi bildin mi ?
Al yeşil kınan kutlu olsun
Orada dirliğin
tatlı olsun
Baba pazara vardın mı?
Ayağıma lastik aldın
mı?
Ekmeğini tuza bandın mı?
Al yeşil kınan kutlu olsun
Orada
dirliğin tatlı olsun
Kına alayı , kıza kınasını yaktıktan
sonra neşe içinde oğlan evine döner.Davul zurna kız evine kalır.Bu sefer
de kız evi , davul zurna eşliğinde yine aynı özellikle süslenmiş tepsi
oğlan evine gelir.Oğlan kınası neşe içinde yakılır.Sağdıç burada damadı
korumak , ona zarar gelmesini önlemek zorunda kalır.
 "Gelin
alma" Kırıkkale İl Merkezi`nde olsun , köylerde olsun, pazar günüdür.
Pazar günü gelini almak için erkenden hazırlık yapılır,öneceden ayarlanan
arabalar süslenir, gelin, beyaz gelinliği içinde , erkek kardeşin kolunda
evden çıkarılır,babası tarafından erkek tarafına teslim edilir. Oğlan evi
neşelidir, davul zurna içli havalar çalar.Bu an, hüzün gmöz yaşıyla
bütünleştiği andır."gelin götürme"de dediğimiz bu gelenek; gelin yeni yeni
evine getirilmesiyle sona erer.
"Duvak
açma"geleneği sie,Erdoğna Aslıyüce"Her Yönüyle Kırıkkale"adlı eserinde
şöyle anlatıyor:"Gelin er evine geldiğinin ertesi günü,okuyucu kadınlar
tarafından, komşular ve akrabalar gelinin duvağını açmaya davet
edilir.Misafirlerin gelmesinden sonra gelinin yüzü kıbleye gelecek şekilde
yüksek bir yere otutturulur.Önce mevlüt okutulur,mevlütten sonra gelinin
sağ yanına elinde yufka ekmek yapmada kullanılan oklava ile bir erkek
çocuk;bir ağaç kaşıklı kız çocuğu dikilir. Gelin duvağıüç defa açılır
kapanır, üçüncüsünden sonra temelli açılır.Gelin misafirlerin ellerini
öper, kapının ağzında ayakta bekler. Misafirler de "gelir,Allah yerine
yakıştırsın,ağzın tatlı osun
derler."
Aile,Türk Milletince
kutsal sayılan bir müessedir.Onun için yöremizde de düğün geleneklerine
çok önem verilir.Eş ve dost düğün yapan aileye maddi ve manevi yardımda
bulunarak aileye yardımcı olurlar
|
|
